Surpriseavond

Sinterklaas vieren met volwassenen: dobbelspel en andere spelletjes

2026-10-12T00:00:00Z

Sinterklaas vieren met volwassenen kan met lootjes, surprises en gedichten, met een dobbelspel, of met allebei. Het dobbelspel is het makkelijkst: iedereen neemt een paar kleine ingepakte cadeautjes mee, en met een dobbelsteen gaan die de kring rond tot de tijd op is. Officiële spelregels hebben we niet gevonden. Elke groep speelt het op zijn eigen manier. Hieronder staat één manier, in drie rondes, die je makkelijk kunt uitleggen.

Het dobbelspel: zo speel je het

Voorbereiding

Spreek af hoeveel pakjes iedereen meeneemt en welk budget per pakje geldt. Dat kiezen jullie zelf.
Pak alles in, liefst in papier waaraan je niet ziet wat erin zit.
Zorg voor één of twee dobbelstenen en een kookwekker of een timer op een telefoon.
Zet alle pakjes op een stapel midden op tafel. Ga in een kring zitten.

Ronde 1: verzamelen

Om de beurt gooit iedereen met de dobbelsteen. Gooi je een zes, dan pak je een pakje van de stapel. Daarna gaat de dobbelsteen door naar links. Deze ronde duurt tot de stapel leeg is.

Spelen jullie met veel mensen, gebruik dan twee dobbelstenen tegelijk, die tegenover elkaar beginnen. Dan gaat het sneller.

Ronde 2: stelen

Zet de timer op een tijd die alleen de spelleider weet. Gooi je nu een zes, dan pak je een pakje van iemand anders naar keuze. Pakjes blijven dicht. Gaat de timer af, dan stopt het spel direct, ook midden in een beurt.

Ronde 3: opdrachten

Nu hoort bij elk getal een opdracht. Hang de lijst op of leg hem midden op tafel:

Geef een pakje naar je linkerbuur.
Geef een pakje naar je rechterbuur.
Ruil een pakje met iemand naar keuze.
Iedereen geeft één pakje door naar links.
Je mag een van je pakjes openmaken. Een open pakje blijft voortaan bij jou.
Pak een pakje van iemand naar keuze.

Ook deze ronde loopt op de timer. Daarna maakt iedereen zijn pakjes open.

Een dobbelspel met opdrachten voor volwassenen

Wil je het spel gekker maken, voeg dan opdrachten toe die niets met pakjes te maken hebben. Bijvoorbeeld: zing het eerste couplet van een sinterklaaslied, vertel je hoogtepunt van dit jaar, of doe een Sint-imitatie. Hou het vrijblijvend. Wie geen zin heeft, mag een pakje inleveren in plaats van de opdracht te doen.

Spelregels die het eerlijker maken

Een paar huisregels die veel gedoe voorkomen:

Een open pakje mag niet meer gestolen worden. Dan houdt iedereen iets.
Niemand houdt meer dan een vast aantal pakjes vast, bijvoorbeeld het dubbele van wat hij meenam.
Wie aan het eind niets heeft, mag ruilen met iemand die er drie of meer heeft.
Pakjes niet schudden of betasten. Het blijft een gok.

Andere sinterklaasspelletjes voor volwassenen

Niet iedereen houdt van dobbelen. Deze spelletjes werken ook met een groep volwassenen:

Wie schreef dit gedicht?

Iedereen schrijft een kort gedicht over een ander, maar zonder naam. Na het voorlezen raadt de groep wie het schreef. Dat werkt vooral als jullie ook lootjes hebben getrokken. Hoe je zo’n gedicht schrijft, lees je in een sinterklaasgedicht schrijven.

Het links-rechtsverhaal

Iedereen heeft een pakje op schoot. Iemand leest een zelfgeschreven verhaal voor over de Sint, vol met de woorden “links” en “rechts”. Bij elk “links” gaat elk pakje een plek naar links, bij elk “rechts” een plek naar rechts. Wat je aan het eind vasthoudt, is van jou. Het verhaal mag absurd zijn: hoe vaker links en rechts, hoe drukker het wordt.

De jaarquiz

Een van de gasten maakt tien vragen over het jaar van de groep. Wie verhuisde, wie kreeg een nieuwe baan, wie ging waarheen op vakantie. Het team met de meeste goede antwoorden mag als eerste een pakje kiezen.

Surprise raden

Voordat een surprise wordt opengemaakt, raadt de groep wat het cadeau is. Wie het goed heeft, krijgt een pepernoot. Het gedicht mag pas daarna voorgelezen worden.

Sinterklaas vieren als de kinderen niet meer geloven

Geloven de kinderen niet meer, dan hoeft het feest niet te stoppen. Het verandert. Mirjam van Leer beschreef in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut dat het na de oorlog steeds vaker voorkwam dat kinderen die niet meer geloven, zelf ook cadeaus gaan geven aan ouders, broers en zussen. In veel gezinnen werd het gebruikelijk om lootjes te trekken, zodat iedereen aan één ander geeft. Volgens haar werd pakjesavond zelf trouwens pas in de jaren vijftig een algemeen feest.

Dat is ook nu een goede overstap. Trek lootjes met het hele gezin, spreek een budget af, en laat iedereen een surprise en een gedicht maken. Van Leer zag ook dat kinderen hun ouders in het gedicht of met de surprise grappend op hun tekortkomingen mogen wijzen. Dat mag nog steeds, binnen de grenzen van plagen mag, kwetsen niet. Voor het trekken zelf: lootjes trekken voor Sinterklaas.

Sinterklaas vieren met vrienden, vriendinnen of collega’s

Ook buiten de familie wordt Sinterklaas gevierd. Van Leer beschreef in 1996 dat wie het op het werk viert, dat doet met collega’s van de eigen afdeling, en dat vrienden of huisgenoten in studentenhuizen een eigen avond houden. Net als thuis worden daar volgens haar meestal lootjes getrokken, en draait het om spitsvondige gedichten waarin de gever met humor commentaar geeft op de ontvanger.

Met vrienden kan het een hele avond worden: eten, surprises, gedichten en daarna het dobbelspel. Is er op het werk minder tijd, kies dan het dobbelspel of een lootjesronde zonder surprise, en houd de grappen bij wat iedereen op het werk ziet. Een kerstversie met collega’s staat in secret santa en lootjes trekken op het werk.

Pakjesavond: ideeën voor volwassenen

In Nederland valt pakjesavond op 5 december. In 2026 is dat een zaterdag, dus veel ruimte voor een lange avond. Een indeling die goed werkt:

Ontvangst met iets warms en iets lekkers. Pepernoten en chocoladeletters op tafel.
Eten. Iets wat makkelijk is, zoals soep met brood of een ovenschotel, zodat de gastheer ook mee kan doen.
Surprises en gedichten, een voor een. Laat de ontvanger zelf voorlezen.
Het dobbelspel of een ander spel, als iedereen nog energie heeft.
Afsluiten met koffie en de laatste pepernoten.

Vieren jullie niet op 5 december maar op een ander moment, dan werkt dezelfde indeling. Spreek de datum ruim op tijd af.

Checklist

Datum, plek en budget afgesproken
Lootjes getrokken of dobbelspel gekozen
Aantal pakjes per persoon afgesproken
Dobbelstenen, timer en een lijst met opdrachten klaar
Spelregels per ronde op een kaartje
Eten en drinken geregeld, ook voor wie geen alcohol drinkt

Veelgestelde vragen

Wat zijn de officiële spelregels van het dobbelspel?

Die hebben we niet gevonden. Elke groep speelt het anders. De drie rondes hierboven zijn één manier. Spreek vooraf af hoe jullie het doen, zodat er geen discussie komt.

Hoeveel pakjes neemt iedereen mee?

Dat spreek je samen af. Met meer pakjes duurt het spel langer. Kies een aantal dat past bij jullie budget en de tijd die je hebt.

Hoe lang duurt een dobbelspel?

Dat bepaal je zelf met de timer. Ronde 1 duurt tot de stapel op is. Ronde 2 en 3 duren zo lang als de timer.

Kan het dobbelspel samen met lootjes trekken?

Ja. Doe eerst de surprises en gedichten van de lootjes, en speel daarna het dobbelspel met kleine extra pakjes.

Bronnen

Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)
Vlaamse overheid, Team Taaladvies: Sinterklaas / sinterklaas (feestdag in Nederland op 5 december)

Secret santa en lootjes trekken met kerst of op het werk

2026-10-12T00:00:00Z

Secret santa is een cadeauspel voor kerst. Iedereen in de groep trekt een naam en koopt een cadeau voor die ene persoon, die niet weet van wie het komt. Het Engelse Cambridge Dictionary omschrijft het zo: een afspraak waarbij iedereen in een groep een kerstcadeau koopt voor één ander, zonder dat die weet wie het kocht. Het lijkt op lootjes trekken met Sinterklaas, maar dan voor kerst. Een surprise en een gedicht horen er niet standaard bij.

Secret santa: wat is dat precies?

Het principe is hetzelfde als bij lootjes trekken: één cadeau per persoon, voor één ander, en geheim wie wie heeft. Het verschil zit in het moment en in wat erbij hoort. Een surprise met een gedicht hoort bij Sinterklaas. Bij secret santa draait het om het cadeau zelf, en om de vraag wie het gaf.

Dat geheim kun je op twee manieren spelen:

Helemaal anoniem. Het cadeau ligt onder de boom of op een tafel, met alleen de naam van de ontvanger erop. Niemand vertelt van wie het komt.
Met een onthulling. Na het uitpakken raadt de ontvanger wie het gaf. Pas daarna zegt de gever het.

Kies vooraf wat jullie doen, zodat niemand zich per ongeluk verraadt.

Wil je met kerst toch een gedicht of een surprise? Dat kan natuurlijk. Mirjam van Leer zag in 1996, in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut, al mensen die ook hun kerstcadeaus van surprises of gedichten voorzagen. Hoe je dat aanpakt, lees je in een surprise maken en een sinterklaasgedicht schrijven.

Secret santa regels: wat spreek je af?

Een officieel reglement hebben we niet gevonden. Dit zijn de afspraken die je als groep maakt, het liefst voordat je trekt:

Budget. Kies samen een bedrag dat voor iedereen haalbaar is, en houd je eraan. Hoe je een goed cadeau kiest bij elk budget, staat in een cadeau bij lootjes trekken.
Datum. Wanneer worden de cadeaus gegeven? Op een kerstborrel, een kerstdiner of op de laatste werkdag voor de vakantie?
Anoniem of niet. Blijft het geheim, of raden jullie na afloop?
Wensen. Mag iedereen een paar wensen opgeven? Dat helpt vooral als je iemand trekt die je nauwelijks kent.
Wat niet. Bijvoorbeeld geen alcohol, geen grapcadeaus die iemand voor gek zetten, of geen cadeaus die naar iemands uiterlijk verwijzen.

Zet de afspraken in de notitie bij de lootjes. Dan staan ze op het lootje van iedereen.

Lootjes trekken voor kerst via WhatsApp

Secret santa trek je net zo als lootjes voor Sinterklaas. Met onze gratis lootjestool gaat dat zo:

Zet de namen erin, één per regel. Het kan met 3 tot 30 namen.
Geef aan wie elkaar niet mogen trekken, bijvoorbeeld partners of twee collega’s die al samen een cadeau voor iedereen regelen.
Vul eventueel het budget, de datum en een notitie in.
Trek de lootjes. Iedereen krijgt een eigen link, die je met de WhatsApp-knop verstuurt of kopieert.

Niemand trekt zichzelf. Er is geen account, geen e-mailadres en geen telefoonnummer nodig, en er wordt niets opgeslagen. De trekking bestaat alleen zolang jouw pagina openstaat, dus kopieer alle links eerst naar een privénotitie.

Meer over lootjes trekken met een link, met uitzonderingen en met weinig mensen staat in lootjes trekken voor Sinterklaas.

Lootjes trekken online voor kerst met een verlanglijstje

Bij secret santa trek je soms iemand die je weinig kent. Een verlanglijstje helpt dan. Vraag iedereen om een online verlanglijstje voor kerst te maken en de link in de groep te zetten. Omdat iedereen zijn lijstje deelt, verraadt niemand wie hij of zij heeft getrokken. Wat je op zo’n lijstje zet, lees je in lootjes trekken met een verlanglijstje.

Secret santa met collega’s

Op het werk is secret santa een manier om iets te doen voor iedereen, zonder dat je voor de hele afdeling hoeft te kopen. Dat het feest ook op het werk wordt gevierd, is niet nieuw: Van Leer beschreef in 1996 al dat collega’s Sinterklaas vieren met hun eigen afdeling, en dat daar net als thuis meestal lootjes worden getrokken.

Een paar dingen om op te letten op het werk:

Maak meedoen vrijwillig. Niet iedereen viert kerst of Sinterklaas, en niet iedereen heeft er budget voor. Vraag wie mee wil doen, en trek alleen met die namen.
Kies een budget dat voor iedereen past, van stagiair tot leidinggevende. Liever laag dan te hoog.
Houd het neutraal. Een cadeau voor een collega moet ook goed vallen als de hele afdeling meekijkt. Geen cadeaus die met uiterlijk, gewicht of privézaken te maken hebben.
Denk aan dieet en alcohol. Vraag in de opgave of iemand iets niet eet of drinkt, of zet in de afspraken dat alcohol niet de bedoeling is.
Collega’s op afstand. Werken niet alle collega’s op dezelfde plek, spreek dan af of cadeaus worden opgestuurd of bewaard tot een dag dat iedereen er is.

Sinterklaas vieren met collega’s

Viert jullie afdeling liever Sinterklaas, dan werkt hetzelfde systeem: lootjes trekken, een budget, een datum. Met wat meer tijd kun je er surprises en gedichten aan toevoegen. Hebben jullie maar een uur, speel dan het dobbelspel uit Sinterklaas vieren met volwassenen, met kleine pakjes die iedereen meeneemt.

Secret santa cadeau-ideeën

Omdat je de ontvanger soms weinig kent, kies je iets wat makkelijk goed valt:

iets lekkers, zoals zelfgebakken koekjes of een pot jam
iets voor op het bureau of voor in de pauze
een boek of een spel waarvan je weet dat de ontvanger het leuk vindt
iets van het verlanglijstje, als dat er is

Wij noemen geen bedragen: het budget kiest de groep. Een klein cadeau dat past bij de persoon, met een kaartje erbij, zegt meer dan iets duurs zonder gedachte.

Checklist

Wie doet er mee? Vrijwillig, alleen die namen
Budget, datum en anoniem of niet afgesproken
Uitzonderingen bepaald
Lootjes getrokken, links in een privénotitie
Iedereen zijn eigen link gestuurd, code gecheckt
Verlanglijstjes gedeeld in de groep
Dieetwensen en alcohol meegenomen in de afspraken

Veelgestelde vragen

Wat is het verschil tussen secret santa en lootjes trekken?

Het principe is hetzelfde: je trekt een naam en geeft die persoon een cadeau. Secret santa is de kerstvariant, waarbij de ontvanger niet weet van wie het cadeau komt. Bij lootjes trekken met Sinterklaas horen in Nederland vaak een surprise en een gedicht.

Moet de gever altijd geheim blijven?

Nee. Spreek af of jullie na afloop raden wie wie had, of dat het geheim blijft.

Kan ik secret santa doen met een oneven aantal?

Ja. Lootjes trekken werkt met elk aantal vanaf drie. Bij drie mensen weet iedereen wel snel wie wie heeft.

Wat als iemand afhaakt na de trekking?

Dan trek je opnieuw zonder die naam. Iedereen krijgt een nieuwe link met een nieuwe code. Laat in de groep weten welke code nu geldt.

Bronnen

Cambridge Dictionary: secret Santa
Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)

Lootjes trekken voor Sinterklaas: zo regel je het, ook via WhatsApp

2026-10-12T00:00:00Z

Lootjes trekken via WhatsApp gaat zo: je zet alle namen in onze gratis lootjestool, geeft aan wie elkaar niet mogen trekken, en drukt op de knop. Iedereen krijgt een eigen link, die je met de WhatsApp-knop doorstuurt of kopieert. Wie de link opent, ziet alleen zijn eigen lootje. Niemand hoeft een app te installeren, een account te maken of een e-mailadres of telefoonnummer op te geven. Zit de hele groep in dezelfde kamer, dan werkt een hoed met briefjes natuurlijk ook.

Hoe werkt lootjes trekken?

Het idee is simpel. Elke deelnemer trekt één naam en zorgt op de avond zelf voor die ene persoon: een cadeau, vaak verpakt in een surprise, met een gedicht erbij. Wie wie heeft, blijft geheim tot het pakje op tafel ligt. Zo hoeft niemand voor de hele groep te kopen, en krijgt iedereen precies één keer aandacht.

Dat is geen nieuwe vondst. Mirjam van Leer beschreef in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut dat het na de Tweede Wereldoorlog in veel gezinnen gebruikelijk werd om lootjes te trekken, zodat ieder maar aan één ander familielid een cadeau hoefde te geven. Vooraf werd afgesproken hoeveel je mocht uitgeven. Ze zag hetzelfde bij vieringen buiten de familie, op het werk, met vrienden en in studentenhuizen: ook daar werden meestal lootjes getrokken.

Wanneer trek je lootjes voor Sinterklaas?

In Nederland valt pakjesavond op 5 december. In 2026 is dat een zaterdag. Een vaste dag om lootjes te trekken bestaat niet, maar reken terug vanaf jullie avond. Een surprise maken kost een paar avonden, een cadeau bestellen soms een week. Met drie tot vier weken zit iedereen goed. Vieren jullie op 5 december 2026, dan is begin of half november een prima moment.

Vieren jullie op een andere dag, bijvoorbeeld een weekend eerder omdat dat beter uitkomt, dan reken je vanaf die datum terug. In de tool kun je de datum van de avond invullen. Die staat dan bij elk lootje, zodat niemand hoeft te vragen wanneer het ook alweer is.

Lootjes trekken via WhatsApp, zonder app en zonder e-mail

Heeft jullie groep een groepsapp, deel de lootjes daar dan niet, want dan ziet iedereen alles. Met een eigen link per persoon los je dat op.

Stap voor stap

Open de lootjestool en zet de namen erin, één per regel. Het kan met 3 tot 30 namen.
Geef aan wie elkaar niet mogen trekken, bijvoorbeeld partners. Zo’n uitzondering geldt in beide richtingen.
Vul eventueel het budget, de datum en een korte notitie in, zoals “surprise en gedicht verplicht”.
Druk op de knop. Iedereen krijgt een eigen link.
Stuur elke link met de WhatsApp-knop naar de juiste persoon, of kopieer de link en stuur hem op een andere manier.

Niemand trekt zichzelf, en elke geldige trekking heeft evenveel kans. De trekking gebeurt in je eigen browser. Er wordt niets opgeslagen en niets verstuurd, behalve wat jij zelf doorstuurt.

Lootjes trekken met een link: waar moet je op letten?

Elke trekking krijgt een code, zoals K7Q-2MX. Die staat op elk lootje. Zo kan de groep in de app even checken of iedereen dezelfde code ziet, en dus of alle links bij dezelfde trekking horen.

Trek je opnieuw, bijvoorbeeld omdat je een naam vergeten was, dan krijg je een nieuwe trekking met een nieuwe code. Iedereen heeft dan een nieuwe link nodig. Laat in de groep weten welke code nu geldt.

Wil je als organisator zelf ook verrast worden? Kijk dan niet in de links van anderen. De tool toont het overzicht niet, dus zolang je alleen op de WhatsApp-knop drukt, weet je net zo weinig als de rest.

Lootjes trekken met uitsluiten: partners en huisgenoten

Partners kopen vaak toch al iets voor elkaar. Wil je niet dat ze elkaar ook nog trekken, voeg zo’n paar dan in de tool toe als uitzondering. Dan trekt de een de ander niet, en andersom ook niet.

Je kunt meer uitzonderingen opgeven, bijvoorbeeld voor twee mensen die vorig jaar al elkaar hadden. Maar hoe meer je uitsluit, hoe minder mogelijke trekkingen er overblijven. In een kleine groep kan het zelfs onmogelijk worden. De tool zegt dat dan meteen, in plaats van een halve trekking te maken. Haal in dat geval een uitzondering weg.

Lootjes trekken met een oneven aantal of met drie personen

Een oneven aantal is geen probleem. Lootjes trekken werkt niet met tweetallen: de een trekt de ander, en die trekt weer iemand anders. Met vijf, zeven of elf mensen gaat het net zo goed als met zes.

Met drie personen ligt het anders. Dan zijn er maar twee mogelijke trekkingen, en zodra je weet wie jij hebt, weet je ook de rest. Heb jij Sam, dan heeft Sam de derde persoon, en die heeft jou. Geheim blijft het dus niet. Met z’n drieën kun je het beter als spel spelen: iedereen maakt een surprise voor iedereen, of je spreekt af dat niemand verklapt wat hij gaat maken. Vanaf vier personen wordt het pas echt een verrassing.

Lootjes trekken op papier

Zit iedereen bij elkaar, dan kan het ook ouderwets. Schrijf alle namen op gelijke briefjes, vouw ze dubbel en doe ze in een hoed of schaal. Om de beurt trekt iedereen er een. Trekt iemand zichzelf, dan gaan alle briefjes terug en begint iedereen opnieuw. Alleen je eigen briefje terugleggen werkt niet goed, want de laatste kan dan alsnog bij zichzelf uitkomen.

Uitzonderingen zijn op papier lastig. Wil je partners uit elkaar houden of doet niet iedereen fysiek mee, dan is een online trekking handiger.

Afspraken die je vooraf maakt

Een lootjesavond loopt het soepelst als iedereen dezelfde verwachtingen heeft. Spreek dit af voordat je trekt:

Budget. Kies samen een bedrag dat voor iedereen haalbaar is. Er is geen goed of fout antwoord. Ideeën die bij elk budget passen, staan in een cadeau bij lootjes trekken.
Surprise en gedicht. Verplicht, mag, of liever niet? Lees verder in een surprise maken en een sinterklaasgedicht schrijven.
Datum en plek. Wie host en wanneer is de avond?
Wensen. Vraag iedereen een paar wensen op te schrijven. Wie niet weet wat hij moet vragen, kan een online verlanglijstje voor Sinterklaas maken en de link in de groep zetten. Meer over goede wensen in lootjes trekken met een verlanglijstje.

Checklist

Namen verzameld en gecontroleerd op dubbele namen
Uitzonderingen bepaald, zoals partners
Budget, datum en plek afgesproken
Lootjes getrokken en alle links in een privénotitie gezet
Elke link naar de juiste persoon gestuurd
In de groep gecheckt of iedereen dezelfde code ziet
Iedereen gevraagd om wensen te delen

Veelgestelde vragen

Kan de organisator zien wie wie heeft getrokken?

De pagina laat dat niet zien. Technisch kan de organisator een link wel uitpluizen, omdat de trekking in de link zelf staat. Het is geen versleuteling. Wie dat ook wil uitsluiten, laat de lootjes trekken door iemand die zelf niet meedoet.

Moet iedereen een app of account hebben?

Nee. Iedereen opent gewoon een link in de browser. Er is geen account nodig, geen e-mailadres en geen telefoonnummer.

Wat als iemand zijn link kwijt is?

Heb je de links in een notitie gezet, dan stuur je hem opnieuw. Is de pagina van de trekking al gesloten en heb je de links niet bewaard, dan zit er niets anders op dan opnieuw te trekken. Dan krijgt iedereen een nieuwe link en een nieuwe code.

Kan ik later nog iemand toevoegen?

Niet aan een bestaande trekking. Voeg de naam toe en trek opnieuw. Laat iedereen weten dat alleen de links met de nieuwe code gelden.

Kan ik de tool ook voor kerst gebruiken?

Ja. Lootjes trekken werkt hetzelfde. Lees ook secret santa en lootjes trekken met kerst.

Bronnen

Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)
Vlaamse overheid, Team Taaladvies: Sinterklaas / sinterklaas (feestdag in Nederland op 5 december)

Lootjes trekken met een verlanglijstje: wat zet je erop?

2026-10-12T00:00:00Z

Bij lootjes trekken weet je niet wie jou heeft, en die persoon weet misschien weinig van jou. Een verlanglijstje lost dat op. Zet er vijf tot tien wensen op die binnen het afgesproken budget passen: een paar concrete dingen, een paar ideeën in een richting, met maten, kleuren of smaken erbij. Deel daarna de link in de groep. Zo kan je gever kijken zonder te verraden dat hij of zij jou heeft.

Waarom een verlanglijstje bij lootjes trekken?

Lootjes trekken maakt het eerlijk: iedereen geeft één cadeau. Maar het betekent ook dat je soms iemand trekt die je amper kent, zoals de nieuwe partner van je broer of een collega van een andere afdeling. Een lijstje helpt die persoon op weg, en het voorkomt dubbele of overbodige cadeaus.

Wensen doorgeven is niet nieuw. Mirjam van Leer beschreef in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut hoe een weekblad in 1950 moeders al tips gaf voor wensen op hun verlanglijst, zodat ook kinderen met weinig zakgeld iets voor hen konden kopen. Het lijstje hielp toen al om iedereen mee te laten doen.

Lootjes trekken: wat zet je op je lijstje?

Een goed lijstje geeft richting, maar laat ruimte voor een verrassing. Zo bouw je het op:

Een paar concrete wensen

Dingen die je echt wilt, zo precies mogelijk. Niet “een boek”, maar welk boek. Niet “iets voor in de keuken”, maar dat ene vergiet dat je mist. Je gever hoeft dan niet te gokken.

Een paar ideeën in een richting

Bijvoorbeeld “iets voor in de tuin”, “een spel voor twee”, “een goed thrillerboek” of “iets om te proberen in de keuken”. Daarmee kan je gever zelf kiezen, en blijft er iets te raden.

Maten, kleuren en smaken

Schrijf je maat erbij als je iets draagbaars vraagt. Noem kleuren die je wel en niet mooi vindt, en smaken die je lekker vindt. Eet je iets niet, of drink je geen alcohol? Zet het erop.

Wat je liever niet krijgt

Een korte regel als “liever geen kaarsen of geurtjes” of “ik heb al genoeg mokken” scheelt je gever een miskoop.

Een idee voor de surprise

Geen verplichting, maar wel leuk: noem een hobby of iets wat je dit jaar deed. Daar kan je gever een surprise of gedicht omheen bouwen. Meer daarover in een surprise maken.

Een verlanglijstje voor Sinterklaas voor volwassenen

Als volwassene vind je het misschien lastig om iets te vragen. Bedenk dat het je gever juist helpt. Een paar ideeën om op gang te komen:

iets wat je dit jaar kapot hebt gemaakt of kwijt bent geraakt
iets voor een hobby waar je mee bent begonnen
iets wat je steeds leent van iemand anders
iets lekkers dat je zelf nooit koopt
een ervaring, zoals een les of een kaartje voor iets in de buurt

Voor een vrouw of een man maakt dat weinig uit: het gaat om jouw dagelijks leven. Denk ook aan cadeaus bij lootjes trekken voor ideeën per soort.

Lootjes trekken online met een verlanglijstje

Trek je de lootjes online, deel het lijstje dan ook online. Dat gaat zo:

Trek de lootjes met de lootjestool. Iedereen krijgt een eigen link via WhatsApp of gekopieerd.
Laat iedereen een eigen lijstje maken, bijvoorbeeld een online verlanglijstje voor Sinterklaas.
Zet alle links naar de lijstjes in de groepsapp. Iedereen ziet alle lijstjes, dus niemand verraadt wie hij of zij heeft.

Zet de links naar de lootjes zelf nooit in de groepsapp. Een lootje is persoonlijk, een verlanglijstje mag iedereen zien.

Gebruik je de notitie in de lootjestool, dan kun je daar zetten wat jullie verwachten: “Zet je verlanglijstje voor het eind van de week in de groep.” De notitie staat dan op het lootje van iedereen.

Lootjes trekken: wat vraag je als er geen lijstje is?

Heeft de persoon die je trok geen lijstje gemaakt, dan moet je zelf op zoek. Zonder jezelf te verraden:

Vraag het aan de hele groep. “Kan iedereen nog drie wensen in de app zetten?” valt niet op.
Vraag iemand die de ontvanger goed kent, zoals een partner, huisgenoot of kind. Vraag om stilte.
Luister en kijk. Wat vertelt hij of zij in de groepsapp of aan tafel? Wat ging er dit jaar kapot?
Stel een algemene vraag, zoals “Waar ben je deze winter mee bezig?” Dat levert vaak genoeg op voor een cadeau en een gedicht.

Checklist

Budget en datum van de groep bekend
Vijf tot tien wensen, binnen het budget
Een paar concrete wensen en een paar ideeën
Maten, kleuren, smaken en dieetwensen erbij
Wat je liever niet krijgt
Link naar je lijstje gedeeld in de groep, de lootjes niet

Veelgestelde vragen

Is een verlanglijstje bij lootjes trekken niet saai?

Niet als je ruimte laat voor een verrassing. Met ideeën in een richting kan je gever nog steeds zelf kiezen, en de surprise en het gedicht zijn toch al een verrassing.

Hoeveel wensen zet ik erop?

Vijf tot tien is een goed aantal. Minder geeft te weinig keus, meer wordt een catalogus.

Moet ik de link naar mijn lijstje alleen naar mijn gever sturen?

Nee, want je weet niet wie dat is. Zet de link gewoon in de groep. Iedereen deelt zijn lijstje, dus niemand valt op.

Mag ik mijn lijstje na de trekking nog aanpassen?

Ja, maar zet in de groep dat je iets hebt veranderd. Je gever heeft misschien al iets gekocht. Haal liever niets weg wat al een tijdje op je lijstje stond.

Bronnen

Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)

Een surprise voor een vrouw of een man

2026-10-12T00:00:00Z

Een surprise voor een vrouw of een man maak je het snelst door niet aan “vrouw” of “man” te denken, maar aan die ene persoon. Wat doet ze elke week? Waar maakt hij grappen over? Wat gebeurde er dit jaar? Kies één antwoord, maak er een vorm van en stop het cadeau erin. Hieronder staan ideeën per soort persoon, en tips voor ouders en grootouders.

Waarom de persoon belangrijker is dan man of vrouw

Ideeënlijstjes per geslacht vallen vaak tegen. Niet elke vrouw houdt van tassen en niet elke man van gereedschap. Een surprise is juist leuk omdat hij laat zien dat je iemand kent. Mirjam van Leer schreef in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut dat het bij vieringen onder volwassenen, op het werk of met vrienden, meestal draait om spitsvondige gedichten, waarin de gever liefst met humor commentaar geeft op het gedrag van de ontvanger. Dat lukt alleen als je over die ene persoon nadenkt.

Begin daarom met deze vragen:

Wat doet hij of zij in de vrije tijd?
Wat was het grootste nieuws van zijn of haar jaar?
Welke gewoonte kent iedereen in de groep?
Wat is het cadeau, en waar past dat in?

Een surprise voor een vrouw: makkelijk en snel

Een paar ideeën die je in een avond maakt. Kies wat past bij de vrouw die je getrokken hebt.

Ze leest veel: een groot boek van een doos, met de titel van “haar levensverhaal” en het cadeau tussen de bladzijden.
Ze is net begonnen met hardlopen: een loopschoen van een schoenendoos, met een gedicht over de route waarop ze steeds verdwaalt.
Ze is altijd onderweg: een koffer met stickers van alle plekken waar ze dit jaar was.
Ze is dol op haar huisdier: een mand van karton met het huisdier van papier-maché erin, en het cadeau in de mand.
Ze stuurt de langste spraakberichten: een reuzentelefoon met een balk van een spraakbericht van een uur.
Ze heeft een nieuwe baan: een bureau of naamplaatje, met een “functieomschrijving” in het gedicht.

Gaat het om je partner, dan mag het persoonlijker. Gaat het om een collega of een vriendin van een vriendin, hou het dan bij wat de hele groep weet.

Een surprise voor een man: makkelijk en grappig

Ook hier geldt: begin bij wat hij doet, niet bij wat mannen zouden doen.

Hij kijkt elke wedstrijd: een tribune of een scorebord, met de uitslag van “zijn seizoen”.
Hij kookt graag maar ruimt nooit op: een stapel afwas van karton, met het cadeau onder het onderste bord.
Hij fietst naar zijn werk, weer of geen weer: een fiets of een regenpak van een doos, met het cadeau in de fietstas.
Hij klust al een jaar aan hetzelfde project: een half afgemaakte kast van een doos, met een bordje “bijna klaar”.
Hij is altijd de laatste die aankomt: een reuzenwekker met het cadeau in de wijzerplaat.
Hij is net vader geworden: iets wat met slapen te maken heeft, zoals een kussen of een bed van karton.

Een grappige surprise voor een man werkt het best als de grap uit zijn eigen jaar komt. Een algemene grap kan iedereen bedenken. Een grap over die ene keer dat hij met de verkeerde trein naar een bruiloft ging, alleen jij.

Een surprise voor je moeder of vader

Voor ouders werkt een surprise die terugkijkt goed: iets uit hun jaar, iets wat ze voor jou deden, of een gewoonte die jij als kind al kende. Denk aan een “familieboek” van een doos met foto’s erop geplakt, de keukenwekker die altijd te vroeg afgaat, of de tuin waar elk weekend in gewerkt wordt.

Ben je zelf de ouder en hebben je kinderen jou getrokken, dan is dat het moment om ze vrij te laten. Een surprise van een kind hoeft niet perfect te zijn.

Een surprise voor oma of opa

Bij grootouders gaat het om meer dan het idee alleen. Een paar praktische punten:

Maak hem makkelijk te openen. Geen strak dichtgeplakte dozen of lagen papier-maché. Een deksel of een klep die opengaat, werkt beter.
Schrijf het gedicht in grote letters, of print het groot. Spreek af wie het voorleest als lezen lastig is.
Hou het licht. Een surprise die je moet tillen of die stof en snippers verliest, is minder handig.
Kies een onderwerp uit hun leven. De moestuin, de kaartclub, de vaste wandeling of de kleinkinderen. Een grap over hoe ze vroeger iets deden, kan ook goed werken.

Grappig zonder te kwetsen

Een surprise mag plagen. Iedereen in de kamer moet kunnen lachen, ook de ontvanger. Daarom laten we een paar onderwerpen altijd liggen:

gewicht, lengte, uiterlijk of leeftijd als zwakte
geld, schulden of wat iemand verdient
een ziekte, een scheiding, een ontslag of een verlies
iets wat iemand in vertrouwen vertelde

Weet je niet zeker of een grap goed valt, laat dan iemand anders uit de groep meekijken. Zegt die “hmm”, kies dan iets anders.

Het gedicht

De surprise en het gedicht vertellen samen één verhaal. De surprise laat zien waar het over gaat, het gedicht vertelt waarom. Hoe je zo’n gedicht opbouwt, lees je in een sinterklaasgedicht schrijven. De basis van het knutselen, met een doos of papier-maché, staat in een surprise maken.

Checklist

Drie dingen over de persoon verzameld
Eén idee gekozen dat bij hem of haar past
Grap gecheckt: lacht de ontvanger zelf mee?
Makkelijk te openen, zeker voor grootouders
Gedicht leesbaar, in grote letters waar nodig
Cadeau zit erin of er is een duidelijke hint

Veelgestelde vragen

Wat als ik iemand trek die ik nauwelijks ken?

Vraag rond bij mensen die hem of haar beter kennen, of maak de surprise over iets wat de hele groep heeft gezien. Het cadeau kan dan het idee zijn: maak een vorm die verwijst naar wat erin zit.

Mag de surprise over het cadeau gaan in plaats van over de persoon?

Ja. Krijgt iemand thee, maak dan een theepot. Het wordt persoonlijker als je er in het gedicht iets over de ontvanger bij zet.

Is een surprise voor een partner anders?

Je mag persoonlijker zijn, maar de rest van de groep kijkt mee. Hou grappen die alleen voor jullie twee zijn voor een ander moment.

Bronnen

Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)

Een surprise maken: makkelijke ideeën

2026-10-12T00:00:00Z

Een makkelijke surprise maak je zo: kies één ding dat bij de ontvanger past, zoals een hobby, een gewoonte of iets grappigs van dit jaar, en verbouw een doos tot iets wat daarbij hoort. Het cadeau gaat erin, het gedicht komt erbij. Je hebt geen knutseltalent nodig. Een surprise is geslaagd als de ontvanger meteen snapt waarom het over hem of haar gaat.

Wat is een surprise eigenlijk?

Een surprise is een zelfgemaakte verpakking om een cadeau heen, die iets zegt over degene die het krijgt. Het cadeau zelf is vaak klein. De aandacht zit in de vorm, de grap en het gedicht. Mirjam van Leer beschreef dat al in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut: bij lootjes trekken komt het accent te liggen op de aandacht die zit in een zelfgemaakt cadeau, een spitsvondig gedicht of een knappe surprise, meer dan op wat het gekost heeft.

Een surprise hoort dus niet bij een groot budget, maar bij een goed idee. Dat maakt het ook makkelijk: je hoeft niet mooi te kunnen knutselen, als het idee klopt.

Begin bij de ontvanger, niet bij de doos

Voordat je iets gaat plakken, schrijf je vijf dingen op over de persoon die je getrokken hebt. Denk aan:

wat hij of zij elke week doet, zoals sporten, koken, tuinieren of gamen
iets wat dit jaar gebeurde: een verhuizing, een nieuwe baan, een vakantie, een nieuwe huisgenoot
een gewoonte waar iedereen om kan lachen, zoals altijd te laat komen of nooit de app lezen
iets waar hij of zij trots op is
het cadeau dat je gaat geven

Kies daarna één punt. Twee ideeën in één surprise worden vaak rommelig. Lukt het niet om iets te bedenken, vraag dan een huisgenoot, partner of collega van de ontvanger om een tip. Zeg er niet bij waarom, of verzin een smoes.

Een surprise maken van een doos

Een doos is de makkelijkste basis. Zo pak je het aan:

Kies de vorm. Een schoenendoos wordt een bed, een boek, een laptop of een koffer. Een lange doos wordt een trein, een gitaar of een skateboard. Twee dozen op elkaar worden een wasmachine of een koelkast.
Plak alles dicht behalve één opening om het cadeau in te doen. Die opening moet later makkelijk open kunnen.
Bekleed de doos. Plak er wit papier, krantenpapier of gekleurd papier omheen, zodat de opdruk van de doos verdwijnt.
Voeg de details toe. Knoppen van doppen, een handvat van een stuk touw, een scherm van een uitgeknipt plaatje. Details maken de grap.
Verstop het cadeau in de doos, of verspreid kleine stukjes zodat de ontvanger moet zoeken.
Plak het gedicht erop of verstop het in de surprise, met een hint waar het staat.

Wil je ronde vormen maken, zoals een bal, een hoofd of een taart? Dan werk je met papier-maché: proppen krantenpapier of een ballon als basis, daar stroken krant met lijm overheen, laten drogen en dan verven. Reken op een paar dagen droogtijd.

Makkelijke surprise-ideeën

Een paar ideeën die je met weinig materiaal maakt. Pas ze aan op de persoon.

Voor iemand die steeds zijn sleutels kwijt is: een grote sleutelbos van karton, met het cadeau in de sleutelhanger.
Voor een thuiswerker: een laptop van een schoenendoos, met een scherm vol berichten uit een overvolle mailbox.
Voor iemand die net verhuisd is: een verhuisdoos met “breekbaar” erop, en daarin een kleiner huisje van karton.
Voor een fanatieke sporter: een sporttas, een schoen of een medaille, met een gedicht over alle trainingen die net niet doorgingen.
Voor iemand die graag kookt: een pan of een oven van een doos, met het cadeau “aan het bakken” erin.
Voor een plantenliefhebber: een bloempot van een emmer of rol, met papieren bladeren en het cadeau als wortel.
Voor een treinforens: een trein van een lange doos, met een bord met de vertraging van het jaar.
Voor een vriendin die altijd haar telefoon kwijt is: een reuzentelefoon, met op het scherm een melding die ze nooit leest.

Werk je met een groep vriendinnen, collega’s of huisgenoten, maak het dan zo persoonlijk mogelijk. Een grap die alleen jullie snappen, werkt beter dan een algemene.

Een surprise in één avond

Geen tijd? Kies dan een bestaande vorm en maak er iets van:

Een rol keukenpapier wordt een vuurtoren, een verrekijker of een kaars.
Een lege fles of pak wordt een raket, met het cadeau in de neus.
Een envelop wordt een brief van een “officiële instantie” die de ontvanger een prijs toekent voor een gewoonte van dit jaar.

Liever een snelle surprise met een goed gedicht dan een prachtig bouwwerk met een gedicht van vier regels.

Plagen mag, kwetsen niet

Een surprise mag best een beetje plagen. Zeg wat iedereen al weet, maar met een knipoog. Grappen over gewicht, uiterlijk of geld, of over iets waar iemand het moeilijk mee had, horen er niet bij. Twijfel je, vraag je dan af of de ontvanger er zelf om zou lachen als de hele kamer meekijkt. Weet je het niet zeker, kies dan een ander idee.

Het gedicht erbij

Schrijf bij je surprise een gedicht dat uitlegt waarom de surprise zo is geworden, en dat een beetje plaagt. Hoe je dat aanpakt, met rijm, opbouw en een voorbeeld, lees je in een sinterklaasgedicht schrijven. Zoek je ideeën die beter passen bij een vrouw, een man, je ouders of grootouders, kijk dan bij een surprise voor een vrouw of een man.

Checklist

Vijf dingen over de ontvanger opgeschreven
Eén idee gekozen
Doos of basismateriaal verzameld
Cadeau past erin en kan er heelhuids uit
Surprise is droog, stevig en veilig
Gedicht geschreven en vastgemaakt
Naam van de ontvanger op de surprise, niet die van jou

Veelgestelde vragen

Hoe lang ben je bezig met een surprise?

Een simpele surprise van een doos lukt in een avond. Met papier-maché heb je een paar dagen nodig, omdat elke laag moet drogen. Begin dus niet de avond van tevoren.

Moet het cadeau in de surprise zitten?

Meestal wel, maar het hoeft niet. Je kunt ook een speurtocht maken: in de surprise zit een briefje met een hint waar het cadeau verstopt ligt.

Wat als ik helemaal niet kan knutselen?

Dan maak je het idee groter en het knutselwerk kleiner. Een gewone doos met een grappig etiket en een sterk gedicht is ook een surprise.

Mag een surprise gekocht zijn?

Spreek dat met de groep af. Een gekochte vorm met een eigen grap en een eigen gedicht kan ook, als iedereen dat goed vindt. Zet in de notitie bij de lootjes wat jullie verwachten.

Bronnen

Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)

Een sinterklaasgedicht schrijven: opbouw, rijm en toon

2026-10-12T00:00:00Z

Een sinterklaasgedicht schrijf je in drie delen. Je begint met de Sint die iets over de ontvanger heeft gehoord, je plaagt in het midden met iets uit diens jaar, en je eindigt met een hint naar het cadeau of de surprise. Je rijmt per twee regels, zoals stad op pad en zee op mee. Zes tot twaalf regels is genoeg. Lees het daarna hardop: wat hapert, schrijf je om.

Waarom we elkaar rijmend plagen

Een gedicht bij een cadeau is een Nederlandse gewoonte, maar jonger dan je misschien denkt. Frits Booy, toen bestuurslid van het Nationaal Sint Nicolaas Comité, schreef in 2003 in het tijdschrift Literatuur dat volwassenen vóór ongeveer 1900 niet meededen aan het sinterklaasfeest. Het oudst bekende gedicht van “Sinterklaas” staat in een verhaal uit 1810. In de twintigste eeuw gingen steeds meer volwassenen meedoen, en vooral na 1945 werden gedichten met een zoekopdracht, een omschrijving van het cadeau of plagende kritiek heel gewoon.

Het grote verschil met vroeger, volgens Booy: de verzen komen nu van Sinterklaas of van Piet, niet van de gever. Juist doordat je je achter de Sint kunt verstoppen, durf je dingen te zeggen die je anders niet zou zeggen. Dat maakt het leuk, en daarom moet je er ook zorgvuldig mee omgaan.

De opbouw van een sinterklaasgedicht

Het begin

De eerste twee of vier regels zetten de toon. De Sint kijkt in zijn boek, hoort iets van een Piet of zat eens na te denken. Daarna noem je de naam van de ontvanger. Voorbeelden van openingen die je zelf kunt aanvullen:

Sint zat te bladeren in zijn boek, / en ging naar [naam] eens op zoek.
Piet kwam bij de Sint met een stapel papier: / “Over [naam] staat er dit jaar heel veel hier.”

Kies eerst het rijmwoord en bouw de zin ernaartoe. Wie eerst een mooie zin schrijft en pas daarna een rijmwoord zoekt, loopt vast.

Het midden

Hier zit de inhoud. Kies één of twee dingen uit het jaar van de ontvanger: een nieuwe hobby, een verhuizing, een gewoonte, iets wat misging en waar hij of zij zelf om kan lachen. Vertel het als een klein verhaal. Hoe concreter, hoe beter. “Je bent vaak te laat” is zwak. “Je kwam bij de bruiloft binnen tijdens het slotlied” is een gedicht.

Het einde

Het slot doet een van drie dingen:

Een hint naar het cadeau. “Dus pakt de Sint het nu eens anders aan, / en geeft je iets waarmee je op tijd kunt gaan.”
Een zoekopdracht. Het cadeau ligt ergens anders, en het gedicht zegt waar: “Kijk eens onder het kussen van de bank.”
Een warme afsluiter. Na het plagen een regel die laat merken dat het goed bedoeld is.

Onderteken met “Sint en Piet” of alleen “Sint”. Het gedicht komt van hen, niet van jou.

Rijm en ritme

De makkelijkste vorm is gepaard rijm: regel 1 rijmt op regel 2, regel 3 op regel 4. Dat heet ook wel aabb. Je hoeft niet te tellen, maar het moet lekker lopen als je het voorleest. Lees elke twee regels hardop. Struikel je, dan is een regel te lang of ligt de klemtoon verkeerd.

Een paar vuistregels:

Rijm op de lettergreep met de klemtoon. “Dingen” rijmt op “zingen”, maar op “wandelingen” klinkt het zwak, want daar valt de klemtoon op “wan”.
Gebruik geen omgekeerde zinnen om het rijm te redden. “Naar de winkel hij ging” klinkt geforceerd. Zoek liever een ander rijmwoord.
Houd de regels ongeveer even lang. Eén veel langere regel valt op.
Twee keer hetzelfde woord is geen rijm. “Weg” op “onderweg” voelt als smokkelen.

Sinterklaas rijmwoorden

Begin bij het woord dat je per se wilt gebruiken, en loop het alfabet af om rijmwoorden te vinden. Voor “pak” probeer je bak, dak, gemak, lak, tak, vak, zak. Een paar woorden die vaak terugkomen in sinterklaasgedichten, met rijmwoorden erbij:

Sint: kind, vindt, wind, lint, begint, bemind
Piet: niet, ziet, lied, gebied, geniet
cadeau: zo, bureau, niveau, plateau, hallo
gedicht: licht, dicht, zicht, plicht, bericht, gezicht
jaar: klaar, waar, maar, elkaar, haar, gevaar
schoen: doen, zoen, groen, toen, seizoen
pakje: zakje, takje, bakje, plakje, dakje

Een rijmwoordenboek helpt ook. Volgens Booy verschenen er vanaf ongeveer 1940 handleidingen en rijmwoordenboeken voor sinterklaasdichters, en stonden er ooit sneldichters in warenhuizen. Hulp zoeken bij het dichten is dus al heel lang normaal.

Een sinterklaasgedicht met een AI-chatbot

Een AI-chatbot kan rijmwoorden voorstellen of in een paar seconden een eerste versie maken. Dat is handig als je vastzit. Maar een gedicht dat iedereen had kunnen krijgen, valt plat. Zo maak je het persoonlijk:

Vraag om rijmwoorden of een opzet, niet om een eindversie.
Schrijf zelf het midden, met één echt voorval uit het jaar van de ontvanger. Dat kan een chatbot niet weten.
Haal clichés en algemene grappen eruit.
Lees het hardop en verander wat niet klinkt als jullie groep.
Zet er geen persoonlijke gegevens van anderen in, zoals een adres of iets wat iemand in vertrouwen vertelde.

Sinterklaasgedicht voorbeeld

Twee voorbeelden, geschreven door de redactie, over verzonnen mensen. Gebruik ze als vorm, niet om over te nemen: het moet over jouw ontvanger gaan.

Kort, voor iemand die kookt maar niet opruimt:

Sinterklaas zat te denken: wat geef ik aan Daan?
Hij kookt elke avond, maar laat alles staan.
De pannen, de borden, de lepels, het mes:
dit pakje is voor hem een kleine opruimles.

Sint en Piet

Langer, voor iemand die is gaan hardlopen:

Sint las in zijn boek, met zijn bril op zijn neus,
over Noor en haar nieuwe, sportieve keus.
Ze rent nu drie keer in de week door de stad,
maar komt nooit terug langs hetzelfde pad.
Ze vertrekt bij het park en ze eindigt bij zee,
haar telefoon met de kaart neemt ze nooit mee.
Daarom geeft de Sint haar dit pakje cadeau:
nu vindt ze de weg terug, en sneller ook zo.

Sint en Piet

Plagen mag, kwetsen niet

Een goed gedicht laat de ontvanger lachen om zichzelf. Grappen over gewicht, uiterlijk, geld of iets waar iemand het moeilijk mee had, horen er niet in, ook niet “als grapje”. Denk aan wie er in de kamer zit: familie, collega’s, nieuwe partners. Wat in een appje tussen twee vrienden grappig is, kan hardop voorgelezen anders vallen.

Voorlezen

Spreek af wie voorleest: de ontvanger zelf, of iemand anders uit de groep. Een gedicht van twaalf regels duurt hardop al snel een minuut. Met tien mensen is dat een kwartier gedichten, dus houd het kort als jullie ook nog spelletjes willen doen. Hoort het gedicht bij een surprise, maak het dan stevig vast. Ideeën voor de surprise zelf staan in een surprise maken.

Checklist

Eén of twee concrete dingen uit het jaar van de ontvanger gekozen
Begin, midden en eind
Gepaard rijm, hardop gelezen
Geen grappen over gewicht, uiterlijk, geld of moeilijke tijden
Hint naar het cadeau of een zoekopdracht
Ondertekend met Sint en Piet
Leesbaar geschreven of geprint

Veelgestelde vragen

Hoe lang moet een sinterklaasgedicht zijn?

Er is geen vaste lengte. Zes tot twaalf regels is genoeg voor de meeste cadeaus. Langer mag, als het verhaal het waard is.

Moet een sinterklaasgedicht rijmen?

Rijm hoort erbij, en het maakt het grappiger om voor te lezen. Een regel waarin het rijm net niet lukt, mag je zelf als grap gebruiken: “Dit rijmt niet, maar de Sint had haast vandaag.”

Hoe eindig je een sinterklaasgedicht?

Met een hint naar het cadeau, een zoekopdracht of een warme slotregel, en daaronder “Sint en Piet”.

Mag ik een gedicht van internet gebruiken?

Het mag, maar het valt op. Gebruik het hooguit als vorm, en vul het midden zelf in met iets wat alleen over de ontvanger gaat.

Bronnen

Frits Booy, Literatuur (via DBNL): Sinterklaas zat te denken… Een korte geschiedenis van het sinterklaasgedicht, Literatuur 20 (2003)

Een cadeau bij lootjes trekken: ideeën voor elk budget

2026-10-12T00:00:00Z

Een goed cadeau bij lootjes trekken past bij de persoon en bij het budget dat jullie samen kozen. Dat budget bepalen wij niet: elke groep kiest een bedrag dat voor iedereen haalbaar is. De ideeën hieronder zijn daarom ingedeeld naar soort, niet naar prijs. Iets lekkers, iets om te doen, iets zelfgemaakts of iets van het verlanglijstje werkt bij een klein budget en bij een ruim budget. Je maakt het idee groter of kleiner.

Waarom het budget niet het belangrijkste is

Bij lootjes trekken krijgt iedereen één cadeau van één persoon. Dat maakt het eerlijk, en het haalt de druk eraf. Mirjam van Leer beschreef in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut hoe gezinnen na de oorlog lootjes gingen trekken en vooraf afspraken maakten over het bedrag. Het accent kwam daardoor meer te liggen op de aandacht in een zelfgemaakt cadeau, een spitsvondig gedicht of een knappe surprise.

Dat geldt nog steeds. Een klein cadeau in een slimme surprise, met een gedicht dat precies klopt, kan het verhaal van de avond worden. Een duur cadeau zonder aandacht wordt dat zelden.

Het budget afspreken

Spreek het budget af voordat je trekt, en zet het in de notitie bij de lootjes, zodat niemand het hoeft na te vragen. Een paar dingen om op te letten:

Kies wat voor iedereen haalbaar is, ook voor studenten, kinderen die meedoen of iemand die het krap heeft. Liever een laag bedrag waar iedereen zich prettig bij voelt.
Spreek af of de surprise meetelt. Valt het knutselmateriaal binnen het budget of niet? Zeg het erbij.
Hou je eraan. Ver onder het budget voelt karig, ver erboven zet anderen voor gek.

In onze lootjestool kun je het budget invullen. Het staat dan op het lootje van iedereen.

Vier soorten cadeaus die bij elk budget passen

Iets lekkers

Eten en drinken past bijna altijd, ook als je de persoon niet goed kent. Denk aan:

een pot zelfgemaakte jam, koekjes of kruidennootjes
een pakket met dingen uit een streek waar de ontvanger dit jaar op vakantie was
de ingrediënten voor een recept dat hij of zij altijd al wilde proberen, met het recept erbij
iets bijzonders in een smaak die de ontvanger lekker vindt

Groter budget? Maak het pakket voller of kies iets specialers. Kleiner budget? Eén ding, mooi ingepakt, met een goed verhaal in het gedicht.

Iets om te doen

Een ervaring hoeft niet groot te zijn. Een kaartje voor iets in de buurt, een les, of iets wat je zelf aanbiedt:

een tegoedbon die je zelf maakt: “goed voor een avond koken”, “goed voor een middag klussen”
een spel of puzzel voor een vaste spelletjesavond
iets voor de hobby van de ontvanger, zoals zaden voor de moestuin of een nieuw patroon om te breien
een wandelroute of fietstocht die je zelf uitstippelt, met een thermoskan erbij

Iets zelfgemaakts

Zelfgemaakt kost vooral tijd. Daardoor past het bij elk budget, en het maakt indruk:

een fotoboek of een kalender met foto’s van het afgelopen jaar
een kaars, zeep of sjaal die je zelf maakte
een playlist met een kaartje erbij waarop je per nummer uitlegt waarom
een “boek” met de beste uitspraken van de ontvanger van dit jaar

Iets van het verlanglijstje

Heeft de ontvanger een verlanglijstje gedeeld, kijk daar dan eerst. Dan weet je zeker dat het welkom is, en je hebt meer tijd voor de surprise en het gedicht. Hoe je zelf een goed lijstje maakt, en wat je doet als iemand geen lijstje heeft, lees je in lootjes trekken met een verlanglijstje.

Sinterklaas cadeautjes voor volwassenen

Bij volwassenen werkt een cadeau dat iets toevoegt aan wat ze al doen, beter dan zomaar een spulletje. Vraag je af:

Wat gebruikt hij of zij elke dag, en wat zou dat een beetje beter maken?
Waar heeft hij of zij dit jaar over verteld?
Wat zou hij of zij zelf nooit kopen, maar wel leuk vinden?

Weet je het echt niet, kies dan iets wat op gaat: iets lekkers, iets voor in bad, iets om te verbruiken. Dat staat nooit in de weg.

Een klein sinterklaascadeau voor volwassenen

Is het budget klein, laat het cadeau dan klein maar precies zijn. Eén goede pen voor iemand die alles opschrijft. Een zakje van de koffie die iemand op vakantie dronk. Een sleutelhanger voor iemand die zijn sleutels steeds kwijt is, verwerkt in de surprise. Het gedicht doet de rest: daarin leg je uit waarom juist dit.

Als je de ontvanger niet goed kent

Op het werk of in een nieuwe vriendengroep trek je soms iemand die je nauwelijks kent. Dan helpt het om:

het verlanglijstje te vragen, of iemand die de ontvanger beter kent
iets te kiezen wat bij de groep past: iets voor op het werk, of iets wat met de vriendengroep te maken heeft
te kijken naar wat de ontvanger zelf vertelt, op het werk of in de groepsapp

Meer over spelletjes waarbij je kleine cadeautjes inbrengt, zoals het dobbelspel, staat in Sinterklaas vieren met volwassenen.

Checklist

Budget samen afgesproken en in de notitie gezet
Verlanglijstje van de ontvanger bekeken
Soort cadeau gekozen: lekker, doen, zelfgemaakt of van de lijst
Rekening gehouden met dieet, allergie en alcohol
Cadeau past in de surprise
Gedicht legt uit waarom juist dit cadeau

Veelgestelde vragen

Welk budget is normaal bij lootjes trekken?

Dat kiest elke groep zelf, en wij noemen geen bedragen. Kies een bedrag waar iedereen in de groep zich prettig bij voelt.

Mag ik een cadeaubon geven?

Als de groep dat goed vindt. Maak hem persoonlijker door hem te verwerken in de surprise, of geef een zelfgemaakte bon voor iets wat je samen doet.

Mag ik over het budget heen?

Liever niet. Het budget is er zodat iedereen gelijk geeft en niemand zich ongemakkelijk voelt. Wil je meer doen, stop dan meer tijd in de surprise en het gedicht.

Wat als het cadeau niet in de surprise past?

Verstop het ergens anders en zet een zoekopdracht in het gedicht. Of maak een surprise die verwijst naar het cadeau, en geef het cadeau ernaast.

Bronnen

Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)