Een cadeau bij lootjes trekken: ideeën voor elk budget

Een goed cadeau bij lootjes trekken past bij de persoon en bij het budget dat jullie samen kozen. Dat budget bepalen wij niet: elke groep kiest een bedrag dat voor iedereen haalbaar is. De ideeën hieronder zijn daarom ingedeeld naar soort, niet naar prijs. Iets lekkers, iets om te doen, iets zelfgemaakts of iets van het verlanglijstje werkt bij een klein budget en bij een ruim budget. Je maakt het idee groter of kleiner.

Waarom het budget niet het belangrijkste is

Bij lootjes trekken krijgt iedereen één cadeau van één persoon. Dat maakt het eerlijk, en het haalt de druk eraf. Mirjam van Leer beschreef in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut hoe gezinnen na de oorlog lootjes gingen trekken en vooraf afspraken maakten over het bedrag. Het accent kwam daardoor meer te liggen op de aandacht in een zelfgemaakt cadeau, een spitsvondig gedicht of een knappe surprise.

Dat geldt nog steeds. Een klein cadeau in een slimme surprise, met een gedicht dat precies klopt, kan het verhaal van de avond worden. Een duur cadeau zonder aandacht wordt dat zelden.

Het budget afspreken

Spreek het budget af voordat je trekt, en zet het in de notitie bij de lootjes, zodat niemand het hoeft na te vragen. Een paar dingen om op te letten:

• Kies wat voor iedereen haalbaar is, ook voor studenten, kinderen die meedoen of iemand die het krap heeft. Liever een laag bedrag waar iedereen zich prettig bij voelt.
• Spreek af of de surprise meetelt. Valt het knutselmateriaal binnen het budget of niet? Zeg het erbij.
• Hou je eraan. Ver onder het budget voelt karig, ver erboven zet anderen voor gek.

In onze lootjestool kun je het budget invullen. Het staat dan op het lootje van iedereen.

Vier soorten cadeaus die bij elk budget passen

Iets lekkers

Eten en drinken past bijna altijd, ook als je de persoon niet goed kent. Denk aan:

• een pot zelfgemaakte jam, koekjes of kruidennootjes
• een pakket met dingen uit een streek waar de ontvanger dit jaar op vakantie was
• de ingrediënten voor een recept dat hij of zij altijd al wilde proberen, met het recept erbij
• iets bijzonders in een smaak die de ontvanger lekker vindt

Groter budget? Maak het pakket voller of kies iets specialers. Kleiner budget? Eén ding, mooi ingepakt, met een goed verhaal in het gedicht.

Iets om te doen

Een ervaring hoeft niet groot te zijn. Een kaartje voor iets in de buurt, een les, of iets wat je zelf aanbiedt:

• een tegoedbon die je zelf maakt: “goed voor een avond koken”, “goed voor een middag klussen”
• een spel of puzzel voor een vaste spelletjesavond
• iets voor de hobby van de ontvanger, zoals zaden voor de moestuin of een nieuw patroon om te breien
• een wandelroute of fietstocht die je zelf uitstippelt, met een thermoskan erbij

Iets zelfgemaakts

Zelfgemaakt kost vooral tijd. Daardoor past het bij elk budget, en het maakt indruk:

• een fotoboek of een kalender met foto’s van het afgelopen jaar
• een kaars, zeep of sjaal die je zelf maakte
• een playlist met een kaartje erbij waarop je per nummer uitlegt waarom
• een “boek” met de beste uitspraken van de ontvanger van dit jaar

Iets van het verlanglijstje

Heeft de ontvanger een verlanglijstje gedeeld, kijk daar dan eerst. Dan weet je zeker dat het welkom is, en je hebt meer tijd voor de surprise en het gedicht. Hoe je zelf een goed lijstje maakt, en wat je doet als iemand geen lijstje heeft, lees je in lootjes trekken met een verlanglijstje.

Sinterklaas cadeautjes voor volwassenen

Bij volwassenen werkt een cadeau dat iets toevoegt aan wat ze al doen, beter dan zomaar een spulletje. Vraag je af:

• Wat gebruikt hij of zij elke dag, en wat zou dat een beetje beter maken?
• Waar heeft hij of zij dit jaar over verteld?
• Wat zou hij of zij zelf nooit kopen, maar wel leuk vinden?

Weet je het echt niet, kies dan iets wat op gaat: iets lekkers, iets voor in bad, iets om te verbruiken. Dat staat nooit in de weg.

Een klein sinterklaascadeau voor volwassenen

Is het budget klein, laat het cadeau dan klein maar precies zijn. Eén goede pen voor iemand die alles opschrijft. Een zakje van de koffie die iemand op vakantie dronk. Een sleutelhanger voor iemand die zijn sleutels steeds kwijt is, verwerkt in de surprise. Het gedicht doet de rest: daarin leg je uit waarom juist dit.

Als je de ontvanger niet goed kent

Op het werk of in een nieuwe vriendengroep trek je soms iemand die je nauwelijks kent. Dan helpt het om:

• het verlanglijstje te vragen, of iemand die de ontvanger beter kent
• iets te kiezen wat bij de groep past: iets voor op het werk, of iets wat met de vriendengroep te maken heeft
• te kijken naar wat de ontvanger zelf vertelt, op het werk of in de groepsapp

Meer over spelletjes waarbij je kleine cadeautjes inbrengt, zoals het dobbelspel, staat in Sinterklaas vieren met volwassenen.

Checklist

• Budget samen afgesproken en in de notitie gezet
• Verlanglijstje van de ontvanger bekeken
• Soort cadeau gekozen: lekker, doen, zelfgemaakt of van de lijst
• Rekening gehouden met dieet, allergie en alcohol
• Cadeau past in de surprise
• Gedicht legt uit waarom juist dit cadeau

Veelgestelde vragen

Welk budget is normaal bij lootjes trekken?

Dat kiest elke groep zelf, en wij noemen geen bedragen. Kies een bedrag waar iedereen in de groep zich prettig bij voelt.

Mag ik een cadeaubon geven?

Als de groep dat goed vindt. Maak hem persoonlijker door hem te verwerken in de surprise, of geef een zelfgemaakte bon voor iets wat je samen doet.

Mag ik over het budget heen?

Liever niet. Het budget is er zodat iedereen gelijk geeft en niemand zich ongemakkelijk voelt. Wil je meer doen, stop dan meer tijd in de surprise en het gedicht.

Wat als het cadeau niet in de surprise past?

Verstop het ergens anders en zet een zoekopdracht in het gedicht. Of maak een surprise die verwijst naar het cadeau, en geef het cadeau ernaast.

Bronnen

• Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)