Sinterklaas vieren met volwassenen: dobbelspel en andere spelletjes

Sinterklaas vieren met volwassenen kan met lootjes, surprises en gedichten, met een dobbelspel, of met allebei. Het dobbelspel is het makkelijkst: iedereen neemt een paar kleine ingepakte cadeautjes mee, en met een dobbelsteen gaan die de kring rond tot de tijd op is. Officiële spelregels hebben we niet gevonden. Elke groep speelt het op zijn eigen manier. Hieronder staat één manier, in drie rondes, die je makkelijk kunt uitleggen.

Het dobbelspel: zo speel je het

Voorbereiding

• Spreek af hoeveel pakjes iedereen meeneemt en welk budget per pakje geldt. Dat kiezen jullie zelf.
• Pak alles in, liefst in papier waaraan je niet ziet wat erin zit.
• Zorg voor één of twee dobbelstenen en een kookwekker of een timer op een telefoon.
• Zet alle pakjes op een stapel midden op tafel. Ga in een kring zitten.

Ronde 1: verzamelen

Om de beurt gooit iedereen met de dobbelsteen. Gooi je een zes, dan pak je een pakje van de stapel. Daarna gaat de dobbelsteen door naar links. Deze ronde duurt tot de stapel leeg is.

Spelen jullie met veel mensen, gebruik dan twee dobbelstenen tegelijk, die tegenover elkaar beginnen. Dan gaat het sneller.

Ronde 2: stelen

Zet de timer op een tijd die alleen de spelleider weet. Gooi je nu een zes, dan pak je een pakje van iemand anders naar keuze. Pakjes blijven dicht. Gaat de timer af, dan stopt het spel direct, ook midden in een beurt.

Ronde 3: opdrachten

Nu hoort bij elk getal een opdracht. Hang de lijst op of leg hem midden op tafel:

1. Geef een pakje naar je linkerbuur.
2. Geef een pakje naar je rechterbuur.
3. Ruil een pakje met iemand naar keuze.
4. Iedereen geeft één pakje door naar links.
5. Je mag een van je pakjes openmaken. Een open pakje blijft voortaan bij jou.
6. Pak een pakje van iemand naar keuze.

Ook deze ronde loopt op de timer. Daarna maakt iedereen zijn pakjes open.

Een dobbelspel met opdrachten voor volwassenen

Wil je het spel gekker maken, voeg dan opdrachten toe die niets met pakjes te maken hebben. Bijvoorbeeld: zing het eerste couplet van een sinterklaaslied, vertel je hoogtepunt van dit jaar, of doe een Sint-imitatie. Hou het vrijblijvend. Wie geen zin heeft, mag een pakje inleveren in plaats van de opdracht te doen.

Spelregels die het eerlijker maken

Een paar huisregels die veel gedoe voorkomen:

• Een open pakje mag niet meer gestolen worden. Dan houdt iedereen iets.
• Niemand houdt meer dan een vast aantal pakjes vast, bijvoorbeeld het dubbele van wat hij meenam.
• Wie aan het eind niets heeft, mag ruilen met iemand die er drie of meer heeft.
• Pakjes niet schudden of betasten. Het blijft een gok.

Andere sinterklaasspelletjes voor volwassenen

Niet iedereen houdt van dobbelen. Deze spelletjes werken ook met een groep volwassenen:

Wie schreef dit gedicht?

Iedereen schrijft een kort gedicht over een ander, maar zonder naam. Na het voorlezen raadt de groep wie het schreef. Dat werkt vooral als jullie ook lootjes hebben getrokken. Hoe je zo’n gedicht schrijft, lees je in een sinterklaasgedicht schrijven.

Het links-rechtsverhaal

Iedereen heeft een pakje op schoot. Iemand leest een zelfgeschreven verhaal voor over de Sint, vol met de woorden “links” en “rechts”. Bij elk “links” gaat elk pakje een plek naar links, bij elk “rechts” een plek naar rechts. Wat je aan het eind vasthoudt, is van jou. Het verhaal mag absurd zijn: hoe vaker links en rechts, hoe drukker het wordt.

De jaarquiz

Een van de gasten maakt tien vragen over het jaar van de groep. Wie verhuisde, wie kreeg een nieuwe baan, wie ging waarheen op vakantie. Het team met de meeste goede antwoorden mag als eerste een pakje kiezen.

Surprise raden

Voordat een surprise wordt opengemaakt, raadt de groep wat het cadeau is. Wie het goed heeft, krijgt een pepernoot. Het gedicht mag pas daarna voorgelezen worden.

Sinterklaas vieren als de kinderen niet meer geloven

Geloven de kinderen niet meer, dan hoeft het feest niet te stoppen. Het verandert. Mirjam van Leer beschreef in 1996 in het Volkskundig Bulletin van het Meertens Instituut dat het na de oorlog steeds vaker voorkwam dat kinderen die niet meer geloven, zelf ook cadeaus gaan geven aan ouders, broers en zussen. In veel gezinnen werd het gebruikelijk om lootjes te trekken, zodat iedereen aan één ander geeft. Volgens haar werd pakjesavond zelf trouwens pas in de jaren vijftig een algemeen feest.

Dat is ook nu een goede overstap. Trek lootjes met het hele gezin, spreek een budget af, en laat iedereen een surprise en een gedicht maken. Van Leer zag ook dat kinderen hun ouders in het gedicht of met de surprise grappend op hun tekortkomingen mogen wijzen. Dat mag nog steeds, binnen de grenzen van plagen mag, kwetsen niet. Voor het trekken zelf: lootjes trekken voor Sinterklaas.

Sinterklaas vieren met vrienden, vriendinnen of collega’s

Ook buiten de familie wordt Sinterklaas gevierd. Van Leer beschreef in 1996 dat wie het op het werk viert, dat doet met collega’s van de eigen afdeling, en dat vrienden of huisgenoten in studentenhuizen een eigen avond houden. Net als thuis worden daar volgens haar meestal lootjes getrokken, en draait het om spitsvondige gedichten waarin de gever met humor commentaar geeft op de ontvanger.

Met vrienden kan het een hele avond worden: eten, surprises, gedichten en daarna het dobbelspel. Is er op het werk minder tijd, kies dan het dobbelspel of een lootjesronde zonder surprise, en houd de grappen bij wat iedereen op het werk ziet. Een kerstversie met collega’s staat in secret santa en lootjes trekken op het werk.

Pakjesavond: ideeën voor volwassenen

In Nederland valt pakjesavond op 5 december. In 2026 is dat een zaterdag, dus veel ruimte voor een lange avond. Een indeling die goed werkt:

1. Ontvangst met iets warms en iets lekkers. Pepernoten en chocoladeletters op tafel.
2. Eten. Iets wat makkelijk is, zoals soep met brood of een ovenschotel, zodat de gastheer ook mee kan doen.
3. Surprises en gedichten, een voor een. Laat de ontvanger zelf voorlezen.
4. Het dobbelspel of een ander spel, als iedereen nog energie heeft.
5. Afsluiten met koffie en de laatste pepernoten.

Vieren jullie niet op 5 december maar op een ander moment, dan werkt dezelfde indeling. Spreek de datum ruim op tijd af.

Checklist

• Datum, plek en budget afgesproken
• Lootjes getrokken of dobbelspel gekozen
• Aantal pakjes per persoon afgesproken
• Dobbelstenen, timer en een lijst met opdrachten klaar
• Spelregels per ronde op een kaartje
• Eten en drinken geregeld, ook voor wie geen alcohol drinkt

Veelgestelde vragen

Wat zijn de officiële spelregels van het dobbelspel?

Die hebben we niet gevonden. Elke groep speelt het anders. De drie rondes hierboven zijn één manier. Spreek vooraf af hoe jullie het doen, zodat er geen discussie komt.

Hoeveel pakjes neemt iedereen mee?

Dat spreek je samen af. Met meer pakjes duurt het spel langer. Kies een aantal dat past bij jullie budget en de tijd die je hebt.

Hoe lang duurt een dobbelspel?

Dat bepaal je zelf met de timer. Ronde 1 duurt tot de stapel op is. Ronde 2 en 3 duren zo lang als de timer.

Kan het dobbelspel samen met lootjes trekken?

Ja. Doe eerst de surprises en gedichten van de lootjes, en speel daarna het dobbelspel met kleine extra pakjes.

Bronnen

• Mirjam van Leer, Meertens Instituut: Wie gelooft er nog in Sinterklaas? Een ritueel geschenkenfeest als spiegel van veranderende relaties, Volkskundig Bulletin 22 (1996)
• Vlaamse overheid, Team Taaladvies: Sinterklaas / sinterklaas (feestdag in Nederland op 5 december)